Thuyết Minh Chùa Thiên Mụ

  -  

Đó là đồi Hà Khê nức danh về phương diện tử vi phong thủy với cố đất dragon cuộn hổ ngồi (long bàn hổ cứ) từng chiếm vị trí đặc trưng tôn nghiêm trong trái tim thức và ký ức của các vua chúa đơn vị Nguyễn…

*

Tháp Phước Duyên 

Nơi dồn tụ linh khí

Sau ngày dẫn quân phiên bản bộ vượt biển lớn vào đất Quảng Trị để gây dựng một nước nhà riêng nằm về phía phái nam của dải Hoành Sơn, Chúa Nguyễn Hoàng vẫn mở cuộc dò tìm địa thế, đi xem xét hình thể giang sơn vùng tả ngạn sông Hương cùng phát hiện thân đồng bằng xã Hà Khê (cách trung chổ chính giữa TP. Huế bây giờ khoảng 5-6 cây số về phía Tây) nổi lên một lô cao (đồi Hà Khê) bao gồm hình giống như đầu một nhỏ rồng vẫn ngoảnh lại, vùng trước đồi có con sông lớn uốn nắn khúc bọc quanh, vùng sau có hồ nước lớn, chế tạo thành phong cảnh tốt tươi.

Bạn đang xem: Thuyết minh chùa thiên mụ

Nhân đó, hoàng thượng hỏi chuyện người địa phương, họ hầu hết nói rằng đụn này siêu thiêng, tương truyền một tối kia bỗng tất cả một bà già mặc áo đỏ quần xanh hiện ra trên đỉnh gò nói rằng: “Rồi đây sẽ sở hữu được một vị chân chúa mang đến xây chùa trên gò này nhằm kết tụ khí thiêng và giữ bền long mạch”.

Nói kết thúc liền biến hóa mất, người trong vùng gọi bà là Thiên Mụ – tức bà già làm việc cõi trời xuống. Chúa (Nguyễn Hoàng) đến nơi ấy gồm linh khí, new dựng chùa, điện thoại tư vấn là chùa Thiên Mụ” (theo Quốc sử quán triều Nguyễn – Đại nam giới thực lục).

Những học đưa phương Tây như A. Bonhomme cũng nói tới việc Nguyễn Hoàng đi dò long mạch “không một hòn núi nào cơ mà ngài không đặt chân đến, không một mẫu sông nào nhưng ngài chẳng lưu giữ tâm” nhằm rồi search ra cầm đất tốt của đồi Hà Khê với lập miếu Thiên Mụ bên trên ấy, dẫn mang lại những mẩu truyện được dân gian thần túng bấn hóa như:

“Khi miếu xây xong xuôi chưa bao thọ thì tất cả một nhỏ rùa khá mập từ dưới sông Hương trườn lên đồi Hà Khê nhằm vào khuôn viên chùa cư trú và các lần khát nước rùa lại bò về phía hồ nước sau miếu để uống, dần dà rùa đã làm cho đổ hàng rào (La thành cao 2,30m) vùng sau chùa.

Con rùa kỳ quặc trên đã biết thành sét tấn công trong một cơn giông hãi hùng cùng bị hóa đá tại chỗ, đến lúc này vẫn ở đó. Cạnh những mẩu chuyện dân gian tương tự như đã nêu, thực tiễn lịch sử cho biết đồi Hà Khê với ngôi Quốc trường đoản cú Thiên Mụ được sáng ngời hoặc bị điêu tàn cũng tùy theo thịnh suy của từng thời.

Rạng rỡ độc nhất vô nhị là thời chúa Nguyễn Phúc Chu với hàng chục dự án công trình kiến trúc mới, mang lại đúc đại hồng chung, tức quả chuông lớn nhất thời ấy (1710) nặng mang lại 2052kg, cao 2,50m, đường kính ở mồm rộng 1,34m. Giờ đại hồng thông thường này đang đi tới ca dao: Gió đưa cành trúc la đà/ Hồi chuông Thiên Mụ, canh kê Thọ Xương cùng vang vào hồn thơ của vua Thiệu Trị sau này để đơn vị vua viết bài thơ Thiên Mụ tầm thường thanh (Tiếng chuông Thiên Mụ) cùng với mấy câu mở đầu: “Thiên Mụ tự, Đình độc trừ tinh. Sơn xuyên Linh sàng. Long bàn hồ nước thủ đao củng tởm thành. Hổ khiếu cao tôn bao phủ lâm hương phái”.

Nghĩa là miếu Thiên Mụ là chỗ kết tụ linh khí của trời đất cùng núi sông, khu vực rồng uốn khúc nhìn lại chốn kinh thành (long bàn hồi thủ) và địa điểm cọp ngồi bên trên cao chứa tiếng rống vang rượu cồn cả dòng sông dưới (hổ khiếu cao tôn). Rõ ràng nhà vua đã nói đến thế khu đất “long bàn hổ cứ” của đồi Hà Khê.

Nếu không tồn tại đồi Hà Khê chắc hẳn rằng sẽ không có chùa Thiên Mụ như ta đã thấy. Chùa được duy tu vào năm 1665 dưới thời Chúa Nguyễn Phúc Tần và vào năm 1738 – 1744 dưới thời Chúa Nguyễn Phúc Khoát. Các tác giả soạn tập Thần gớm nhị thập cảnh – thơ Vua Thiệu Trị (NXB Thuận Hóa 1997) cho thấy chùa nơi trưng bày trên đồi Hà Khê là “một ngọn đồi chạy theo hướng Bắc Nam, có mặt phẳng gần như hình chữ nhật, kích thước 313m x 76m (…) vị trí của chùa và đúng là “sơn triều thủy tụ” rất là hữu tình.

Từ xa quan sát lại, đồi Hà Khê tựa như dáng vẻ một con rùa khổng lồ, cõng trên sườn lưng ngôi chùa cổ kính sẽ cúi đầu xuống để uống nước sông Hương”. Một người sáng tác khác ghi rõ: “Trong viễn tượng địa lý tử vi phong thủy xưa thì chùa Thiên Mụ tọa ở vị trí “Cấn” (Tây – Bắc) để hướng đến phương vị “Tốn” (Đông – Nam) đúng với vị trí hướng của kinh thành Phú Xuân”.

Xem thêm: Đáp An Đuổi Hình Bắt Chữ 2016 Đáp Án Đuổi Hình Bắt Chữ 2016 Có Hình

Điêu tàn độc nhất là thời quân Trịnh trường đoản cú phía Bắc tràn vào chiếm Phú Xuân (1774) và thời Tây tô tiếp kia (1786 – 1801) đã đẩy cơ nghiệp nhỏ xíu dựng hơn 200 năm sụp đổ khiến cho Chúa Nguyễn bắt buộc chạy về phía Nam, vướng lại đồi Hà Khê hoang vắng với cảnh miếu Thiên Mụ tàn tạ trong binh lửa. Trọng thần của nhà Tây tô là Phan Huy Ích lúc đến đó đã bùi ngùi ghi nhận những đổ nát, nền miếu bị san bởi để làm bọn tế lễ.

Khi Vua Gia Long khôi phục Phú Xuân và lên ngôi (1802) đã cho cải tạo lại miếu Thiên Mụ (1815) và nói với triều thần đại ý rằng: “Đây là nơi linh thiêng của tiên quân ta sẽ chọn”. Vua Minh Mạng tiếp tục công trình (1831) và những đời Thiệu Trị, Thành Thái, Khải Định đều phải sở hữu dựng bia ở chùa, ni vẫn còn.

Nơi “sơn triều thủy tụ”

Khoa phong thủy thời nay được hỗ trợ và soi sáng sủa thêm bởi một trong những ngành khoa học như địa chất học với khảo cổ học. Về địa hóa học học, tư liệu của Hà Xuân Dương cho biết thêm đồi Hà Khê là 1 trong những khối cẩm thạch cương nằm trong dãy núi đá vôi vùng Long thọ – Lại Bằng. Bên dưới chân đồi có một vực nước cực kỳ sâu cùng với dải đá nhọn lởm chởm dưới đáy. Đó là kết quả của thừa trình cấu trúc địa hóa học trong khoanh vùng đồi Hà Khê.

Cụ thể, dòng nước ngầm dưới mặt đáy sông mùi hương chảy qua sản phẩm thiên niên kỷ đã ăn mòn lớp đá vôi để lộ ra phần đá hoa cương cứng cứng cáp. Vị thế, khi sông mùi hương chảy mang lại đó không thể đi qua được, bắt buộc phải lượn vòng trước phương diện đồi, góp nước tự xa đổ về vực sâu, sản xuất thành gắng “thủy tụ”.

Từ đỉnh đồi quan sát xuống, khu vực “thủy tụ” như một nhân loại huyền ảo vào hầu như ngày đầu thu sương giáng và lung linh ánh nguyệt vào mọi đêm rằm, mà có lẽ rằng nhạc sĩ Văn Cao từng giong thuyền cho đó phải đã viết: Một đêm đàn lạnh bên trên sông Huế – Ôi ghi nhớ nhung hoài vạt áo xanh…

Từ đỉnh đồi quan sát lên, thấy xa xa hiện rõ dãy núi “trấn sơn” Kim Phụng: “Dãy núi này rất cao về phía Tây Nam. Nó thuộc chạy với Trường tô hùng vĩ, cơ mà vào mang lại sơn phận của huyện Phong Điền thì một ngọn đồi tách bóc khỏi dãy Trường Sơn nhằm chạy xuyên theo phía Đông nam giới vào đến tận đánh phận của thôn Cổ Bi”.

Từ đó, trên phố đi, tô mạch của dãy núi ấy gồm đoạn nổi lên (thành rú Lại Bằng), bao gồm đoạn lại chìm xuống dưới những cánh đồng, rồi nổi lên đợt tiếp nhữa thành gò, thành đồi – cứ thế kéo dãn dài ra trông như một bé rồng sẽ uốn lượn lên xuống qua nhiều núi, những rừng (như Phụ Ô, bể Trì, bồn Phổ) cho đến “xã Hà Khê thì bất chợt khởi thành đồi Hà Khê mà bạn ta thường cho rằng “đầu rồng nhìn ngoảnh lại” tức là thế khu đất “long hồi cố gắng tổ” trong khoa địa lý phong thủy” (Hà Xuân Dương – bản vẽ xây dựng chùa Thiên Mụ).

Đến cuối thế kỷ 20, chùa Thiên Mụ bên trên đồi Hà Khê là 1 trong trong các di tích đặc biệt quan trọng đã đóng góp thêm phần cùng thành quách, cung điện, lăng tẩm tạo nên diện mạo và cực hiếm của Quần thể di tích Huế – một quần thể trước tiên của vn được UNESCO thừa nhận là di sản văn hóa quả đât vào năm 1993.

Xem thêm: Giải Đáp Ý Nghĩa Tên Yến Nhi Có Ý Nghĩa Gì, Giải Đáp Ý Nghĩa Tên Yến Nhi

Đó không chỉ là là danh lam win cảnh tuyệt đối hoàn hảo của đất nước, mà theo không ít nhà nghiên cứu và phân tích đã tác động sâu đậm “đến cả cuộc tồn vong của một nền văn hóa” và “đã nối liền đời sống vai trung phong linh của cái họ Nguyễn trường đoản cú vị chúa đầu tiên cho tới vị vua cuối cùng” (Phan Thuận An). Hoặc như đánh giá của mê thích Hải Ấn và Hà Xuân Liêm trong công trình biên biên soạn về Phật giáo xứ Huế:

“Sở dĩ miếu Thiên Mụ càng ngày càng có ảnh hưởng lớn là vì ngọn đồi Hà Khê – nơi bao gồm sơn triều thủy tụ, gồm long mạch phân phát đế vương vãi cho chiếc họ Chúa Nguyễn cùng triều Nguyễn tính từ lúc 1558 (năm Nguyễn Hoàng vào trấn Thuận Hóa) cho đến 1945 (năm Vua Bảo Đại thoái vị)” – theo đó tính ra, họ Nguyễn đã tất cả ngót 387 năm đăng quang, thăng trầm với tồn tại trong lịch sử dân tộc vương quyền Việt Nam.