HỌA SĨ DIỆP MINH CHÂU

     

Diệp Minh Châu là một trong những gương mặt mập của nền hội họa vn hiện đại. Không những là một họa sỹ thành công cùng với đề tài bác bỏ Hồ, vấn đề miền Nam, Diệp Minh Châu còn là một nhà điêu đánh tên tuổi trong giới nghệ thuật và thẩm mỹ tạo hình. Nhiều tác phẩm của ông đang đi tới lịch sử, trở thành gia tài quý của không ít bảo tàng mỹ thuật to trong nước và cố kỉnh giới. Với những hiến đâng và hy sinh không mệt mỏi, Diệp Minh Châu vinh diệu được bên nước phong tặng kèm giải thưởng sài gòn về Văn học thẩm mỹ (đợt I năm 1996).

Bạn đang xem: Họa sĩ diệp minh châu

*

Họa sĩ, nhà điêu khắc Diệp Minh Châu (1919-2002)

Diệp Minh Châu (1919-2002) sinh tại xã Nhơn Thạnh, thị trấn Châu Thành, thức giấc Bến Tre, trong một mái ấm gia đình nông dân nghèo. Từ lúc học tiểu học, cậu bé Châu đã nổi tiếng vẽ giỏi. Theo khá nhiều người nói lại và hồi ký của người nghệ sỹ thì cậu gồm biệt tài vẽ những dụng cụ giống giống hệt như thật. Năm 15 tuổi, bởi cảnh non sông bị thực dân Pháp xâm lược cùng gia cảnh nghèo khó nên cậu đành thôi học, về nhà làm ruộng mà lại khao khát được vẽ vẫn cứ lớn lên theo năm tháng. May mắn cậu được gặp gỡ họa sĩ Hoàng Tuyển, người sáng tác của bức tranhTứ thờinổi tiếng thời ấy. Hoàng Tuyển đang trở thành người thầy đầu tiên mở ra mang đến cậu bé Châu chân trời nghệ thuật mới lạ, đầy hấp dẫn.

Năm 1940, lúc vừa tròn 21 tuổi, chàng giới trẻ Diệp Minh Châu hào hứng ra Hà Nội, thi vào Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương - một trong các hai trường mỹ thuật danh tiếng nhất châu Á thời bấy giờ và đỗ vào đầu kỳ thi tuyển. Anh tìm về xin gặp mặt họa sĩ nổi tiếng Tô Ngọc Vân. Anh lưu giữ mãi cái bắt tay thật chặt của fan thầy lớn mặc dù bàn tay cậu học tập trò còn đã lấm bụi và nói “Bàn tay này đáng bắt lắm!”.

Từ một fan nông dân nam Bộ chính hiệu ra sống với học tập ở tp. Hà nội phồn hoa bắt buộc mọi sinh sống rất khó khăn khăn. Sau này, chính họa sỹ đã đề cập với bác Hồ về trong những năm tháng buồn bã ấy: “Hồi trước con cháu học ở Hà Nội. Cháu nghèo lắm, từ trong phái mạnh ra một mình vì mê nghề, ao ước tìm học tập nghệ thuật. Con cháu đi vẽ cho những gánh hát, bọn họ hát kết thúc mới lấy khu vực rạp trống, bày thiết bị ra vẽ, đêm chỉ ngủ một 2 tiếng đồng hồ mà ăn uống thì chẳng bữa làm sao no”1.

Với năng khiếu, niềm say mê cùng sự khổ luyện, một trong những tranh vẽ của Diệp Minh Châu được chú ý, trong các số ấy cótác phẩm Trăng thu, ghi nhớ mong, hương sắc… một số tác phẩm được phần thưởng cao về mỹ thuật, như Văn Miếu (Huy chương Đồng - 1942), Cầu nguyện (Huy chương tệ bạc - 1943). Chàng giới trẻ Diệp Minh Châu vừa học tập vừa vẽ và lành mạnh và tích cực tham gia vào trào lưu sinh viên yêu nước. Anh tham gia trào lưu truyền bá quốc ngữ của thanh niên, vẽ bìa cho các bạn dạng nhạc yêu nước của lưu giữ Hữu Phước, kiến thiết mỹ thuật cho những đêm diễn yêu nước của Tổng hội sinh viên Hà Nội. Cuộc đời thẩm mỹ đang xuất hiện với chàng họa sĩ trẻ thì bất thần Nhật thay máu chính quyền Pháp. Diệp Minh Châu nên trở về quê nhà. Nhưng với khả năng và ý chí của người tuổi teen yêu nước, anh tiếp tục sáng tác và tất cả đủ tranh để tổ chức triển khai triển lãm tại tỉnh bến tre và Mỹ Tho với mục tiêu lấy tiền giúp hầu như người chạm chán nạn đói ở khu vực miền bắc năm Ất Dậu (1945). Cách mạng tháng Tám đến, anh vào bạn teen tiền phong cùng tham gia giành tổ chức chính quyền tại thị xã Bến Tre, được giao trách nhiệm là trưởng phòng ban trừ gian thị trấn Châu Thành.

*

Tượng "Bác hồ với thiếu hụt nhi" của họa sĩ, đơn vị điêu khắcDiệp Minh Châu được để trước trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.

Cuối năm 1946, anh về công tác ở khu vực Tám cùng với chức danh phóng viên báo chí mặt trận. Ở cương cứng vị mới, anh tất cả dịp đi theo những đơn vị Vệ quốc đoàn trực tiếp thả mình vào cuộc sống thường ngày kháng chiến vùng đụn Công, Mỹ Tho, Bến Tre, Đồng Tháp Mười. Người thanh niên yêu nước kiêu dũng ấy thay vị trực tiếp cầm cố súng đã cụ cây cọ, rước đó có tác dụng vũ khí để ghi lại một cách sinh động cuộc kháng chiến hero của nhân dân. Những tác phẩm nổi tiếng ra đời trong thời kỳ này nhưPhong cảnh Đồng Tháp Mười, Lớp học dân gian trong lán ven rừng, Qua rừng Lá, Du kích qua làng, đồng chí rẽ lau… nhìn những bức ảnh ấy fan xem như nhận thấy ngày chiến thắng sắp mang đến gần vị sự tươi mới, êm ấm và lạc quan. Mà lại tác phẩm danh tiếng nhất của Diệp Minh Châu là bức ký kết họa chiến sỹ Lê Hồng Sơn hy sinh lúc xung phong(1947) được vẽ tại Vàm Nước trong (Mỏ Cày) bởi chính ngày tiết của người chiến sĩ ấy, ngay lập tức trên trận địa đang còn khói súng cùng vang giờ đồng hồ súng. Bức tranh khét tiếng này hiện đang rất được lưu giữ tại kho lưu trữ bảo tàng Quân đội.

Xem thêm: Hãy Kể Tên Các Loại Cây Có Những Loại Lá Biến Dạng Nào, Biến Dạng Của Lá

Năm 1949, để phát huy năng khiếu sở trường và làm tốt hơn nhiệm vụ, Diệp Minh Châu được cắt cử về công tác làm việc tại Viện văn hóa truyền thống kháng chiến phái nam Bộ. Năm 1950, anh được ra Việt Bắc để tiếp tục học tập cùng công tác. Ở Việt Bắc, một như mong muốn lớn cũng là cơ hội hiếm có là anh được sinh sống cùng bác Hồ để vẽ về Người. Hình hình ảnh Bác Hồ lớn lao và giản dị, anh minh và nhân hậu, cao khiết tuy nhiên vô cùng gần gụi đã bước vào những bức ảnh của anh thiệt mộc mạc, chân tình, gần gụi và cũng khá tinh tế, lắng đọng. Anh mê mẩn vẽ Bác từ nhiều góc độ, vẽ bằng toàn bộ sự kính trọng, tin yêu, quý quí để nỗ lực lột tả những nét xinh thiêng liêng. Những tranh ảnh đẹp và quý sẽ đáp lại cần lao và tấm lòng anh ra đời:Bố viên nhà bác bỏ trên đồi(tranh lụa, 1951),Bác thao tác ở nhà sàn Việt Bắc(tranh đánh dầu, 1951),Bác câu cá bên bờ suối(tranh sơn dầu, 1951),Ánh nắng nóng trưa trước sân đơn vị Bác(tranh tô dầu, 1951)…

Được gặp và thao tác cùng chưng Hồ, chất lượng sáng tác của anh càng được nâng cao. Nhà nghệ sĩ lưu giữ mãi lời khuyên của Bác: “Chú nắm vẽ đi nhé! Nhưng phải nhớ học tập tập thiết yếu trị cùng rèn luyện tư tưởng mang lại tốt. Bao gồm tư tưởng chính trị giỏi thì vẽ new chóng tiến bộ được”2. Vâng lời Bác, mặc dù khi vẫn học tập ở quốc tế hay chế tác ở trong nước, dù ở miền bắc bộ hay miền nam bộ anh luôn luôn hướng sáng tác của chính mình vào sự nghiệp giải phóng bình thường của dân tộc bản địa mà ví dụ là làm phản ánh, ca ngợi và xác minh sự tất chiến hạ của cuộc chiến đấu của nhân dân miền Nam. đông đảo tác phẩm tranh, tượng nổi tiếng của nghệ sĩ đang đi vào lòng người, gieo sinh sống họ lòng tin và mong muốn hòa bình: Võ Thị Sáu, Lòng người miền Nam, Căm thù Phú Lợi, Hương sen (tượng), Miền nam bất khuất, miền nam bộ thành đồng, Người chị em Việt Nam (tranh lụa), v.v.. Sau này, Diệp Minh Châu chế tác điêu khắc về đề tài bác bỏ Hồ nhiều hơn, các tác phẩm nhằm đời của nghệ sĩ như: Bác hồ nước ở Việt Bắc (tượng đồng), Tượng đài chưng Hồ (đá hoa cương, nặng nề 180 tấn, dựng tại tp.hcm năm 1997, là tượng chân dung lớn nhất Việt Nam), Bác Hồ mặt suối Lênin (tượng tròn thạch cao), Bác hồ với thiếu hụt nhi (tượng đồng)... đã trở thành tài sản văn hóa chung của nghệ thuật và thẩm mỹ tạo hình vn đương đại. Ông còn là người sáng tác của Tượng đài Trương Định (đá hoa cương, nặng 80 tấn)…

“Kính gửi thân phụ già hồ nước Chí Minh!

Kính Cha,

Từ hai năm nay, tin Cha, vâng theo tiếng điện thoại tư vấn của Cha, nhỏ đã đưa nghệ thuật của con nhảy vào hàng ngũ Vệ quốc đoàn khu vực Tám. Giải pháp mạng mon Tám mà phụ vương già chỉ đạo đã giải tỏa cho nghệ thuật và thẩm mỹ của con. Hôm nay, vào cảnh đồ sộ của đợt nghỉ lễ Độc lập trước đó chưa từng có ở Nam Bộ, sau khoản thời gian nghe lời Tuyên ngôn Độc lập của Cha, lời lôi kéo thống thiết hùng dạn dĩ của thân phụ và Lời ca hcm muôn năm của đoàn thiếu hụt sinh nam giới Bộ, bé đã cảm giác vô cùng và vừa khóc, bé vừa giảm lấy dòng máu trong cánh tay niên thiếu thốn của bé để vẽ hình thân phụ và hình bố em Trung phái nam Bắc đương xúm đầu lại bên dưới chòm râu của thân phụ trên nền lụa nhưng quân đội ta đã đánh tanquân địch, đã chiếm lấy sinh hoạt trận Giồng Dừa hồi 4/1947…

Con trân trọng gửi bức họa bằng máu của con đây lên cha già nhằm tỏ lòng biết ơn thân phụ già đang giải phóng cho thẩm mỹ và nghệ thuật của con, để khiến cho thể xác và linh hồn bé thành lợi khí đương đầu cho cuộc cách mạng cải tiến và phát triển dân tộc.

Kính xin chào Cha

Về sau, bằng hữu văn nghệ sĩ Nam cỗ và cả nước coi lá thư này nói rứa tấm lòng của họ với bác Hồ, với biện pháp mạng vào thời kỳ toàn quốc đánh đuổi thực dân Pháp. Lá thư cũng thay đổi tuyên ngôn thẩm mỹ cho tương đối nhiều văn nghệ sỹ quyết đem nghệ thuật “thành lợi khí đấu tranh” để giải phóng dân tộc và cũng giải hòa cho chính sự nghiệp sáng chế của mình.

Để nói về phong thái hội họa Diệp Minh Châu thời kỳ trước năm 1951, chắc rằng trích lời nhận xét của chưng Hồ là đúng hơn cả, bởi chính bác bỏ cũng là một họa sĩ lớn. Anh kể, lần ấy anh tiến công bạo xin chưng phê bình tranh của mình, “Bác coi tranh, lại chú ý sang anh trường Chinh với anh Phạm Văn Đồng rồi cười cợt nói: - Chú Châu vẽ có cái lạ… không đề tên cũng cảm nhận người”4. Chưng nhận xét hóm hỉnh nhưng tinh tế, khen nhưng mà như ko khen dẫu vậy đã xác định cái riêng, cái đậm cá tính của họa sĩ, chính là tiền đề của phong cách, tạo nên sự phong biện pháp mà không phải người vậy cọ nào cũng rất có thể làm được.

Tháng 5/1951, Diệp Minh Châu được cử tới trường ngành điêu khắc ở Viện Hàn lâm mỹ thuật Tiệp Khắc. Với ý thức cầu thị, đam mê học hỏi, trước khi hoàn thành khóa học tập ông còn xin cho Liên Xô, Ấn Độ học tập tập, phân tích về thẩm mỹ và nghệ thuật điêu tự khắc tượng đài. Năm 1957, ông trở lại Ấn Độ tu nghiệp một thời hạn ngắn. Cũng trường đoản cú đây, cái thương hiệu Diệp Minh Châu được bằng hữu thế giới biết đến không những là một họa sỹ nổi tiếng nhưng mà còn là một trong những nhà chạm trổ tài năng. Từ khi trở về nước (1956-1975), Diệp Minh Châu làm giảng viên tại trường mỹ thuật Việt Nam, truyền đạt đầy đủ hiểu biết với kinh nghiệm trí tuệ sáng tạo nghệ thuật cho các thế hệ học trò.

Hơn 60 năm trí tuệ sáng tạo nghệ thuật, Diệp Minh Châu là tác giả của hàng vạn bức tranh, tượng, là nghệ sĩ có rất nhiều triển lãm, nghệ sĩ sáng tác các về chưng Hồ với hơn 200 tác phẩm. Những tác phẩm của ông được giữ giữ, bảo quản và bày bán ở những bảo tàng phệ trong nước và nước ngoài như Liên Xô, Ấn Độ, Tiệp Khắc… thương hiệu tuổi, sự nghiệp của ông được trình làng trongBách khoa toàn thưchâu Âu.d

1, 3. các tác giả: Hồ Chí Minh với âm nhạc sĩ, văn nghệ sĩ với hồ Chí Minh. Nxb. Hội công ty văn, t. 1, tr. 209, tr. 200-201.

Xem thêm: Giải Bt Toán Hình 11 Chương 1 Bài 2: Phép Tịnh Tiến, Giải Bài Tập Hình Học 11 Có Lời Giải Chi Tiết

2, 4. Nhiều tác giả: Hồ Chí Minh với nghệ thuật sĩ, âm nhạc sĩ với hồ nước Chí Minh, Sđd, t. 1, tr. 202.